Dưa Hấu Có Nguồn Gốc Từ ... Bình Thuận

Tôi có thể khẳng định với quý vị một điều, điều mà tôi dám chắc rằng tất cả mọi người trong chúng ta đều chưa biết. Đó là Trái Dưa Hấu có nguồn gốc xuất xứ tại tỉnh Bình Thuận, Việt Nam.

Ngày nay, ai cũng biết Bình Thuận là xứ thanh long, đi đâu cũng thấy trồng thanh long. Không có trương trình truyền hình nào mà không có tin tức về cây thanh long, các cuộc hội thảo thì hầu như tuần nào cũng có chủ đề về cây thanh long, rồi xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, vv và vv. Cũng phải thôi, vì thanh long đã mang lại thu nhập cao và ổn định cho nông dân, tuy nhiên với Bình Thuận, Dưa Hấu lại là vấn đề khác.

Sử sách đã ghi lại rằng Mai An Tiêm là người đầu tiên trồng và canh tác Dưa Hấu. Ông sống tại một hòn đảo, vậy đảo ông sống là đảo nào ? Đó chính là huyện đảo Phú Quý, thuộc tỉnh Bình Thuận ngày nay. Người dân đảo Phú Quý thường có tên gọi không có chữ lót, chẳng hạn như Lê Cọc, Nguyễn Long,... Và tên của ông tổ Dưa Hấu đã được xác minh là Mai An.

Người Bình Thuận thường có tiếng nói trại chữa "ô" nói thành "âu". Chẳng hạn như "cái gối" thì gọi là "cái gấu", dân biển gọi "cá đối" là "cá đấu",..
Nếu đi trên con đường bắc nam, bạn có thể dễ dàng nhận ra có một đoạn dốc thuộc địa phận huyện Tuy Phong, Bình Thuận chuyên bán dưa hấu. Người ta dựng các chòi lá để bán dưa, dưa được bán quanh năm, dưa hấu được bán từ xưa đến giờ. Khi chưa có những giống dưa mới, những giống dưa ngoại lai, thì dưa được bán tại đây đều là giống dưa địa phuơng.

Giống dưa địa phương khi ấy, là giống dưa trái nhỏ, rất lâu chín. Vợ Mai An là Hoàng Thị là một người phụ nữ to béo, rất ham ăn. Cứ mỗi mùa dưa, khi mà dưa chưa kịp chín, bà Hoàng Thị liên tục hối thúc chồng mình làm sao cho mau có dưa ăn, làm sao cho dưa mau chín. Vì vậy lúc này dưa có tên là Dưa Hối, sau do tiếng Bình Thuận mà đọc thành Dưa Hấu ! Ông Mai An là một người rất thương vợ, ông ngày đêm suy nghĩ làm sao cho có dưa mau chín hơn, trái to hơn, và cuối cùng ông đã nghĩ ra một hoạt chất. Hoạt chất này khi tiêm vào Dưa Hối sẽ làm cho dưa mau chín, và từ đó, sau vụ tiêm cho dưa, ông Mai An có tên là Mai An Tiêm.

Vì nhớ ơn ông Mai An mà những người bán dưa tại Tuy Phong thường xuyên cúng bái ông Mai An. Việc cúng bái tuy có giảm đi, nhưng địa danh dốc bán dưa sau này đã có tên là Dốc Cúng. Vì một số lý do thời tiết, mà vị trí bán dưa sau này, có thể đã di chuyển đi đôi chút, nhưng cũng xung quanh khu vực này. Giống dưa địa phương nay cũng thoái hoá hoàn toàn và người ta chỉ dùng để lấy hạt ăn trong dịp tết, đó là lý do mà toàn bộ hạt dưa của Việt Nam dùng để cắn chơi trong các dịp tết và cưới xin đều có xuất xứ từ Bình Thuận.

Ngày nay, nếu bạn có đến Bình Thuận, gặp những người có tên Mai An Phun, Mai An Xịt,... thì đều là hậu duệ của Mai An Tiêm

Trời Gầm - L.A. T - Tháng 11/2009